struktura chiastyczna w harrym potterze

Dlaczego Lupin musiał umrzeć? Symetria w Harrym Potterze

Dlaczego Rowling z bólem serca uśmierciła Remusa Lupina i dlaczego nie mogła zabić Hagrida?

Wyjaśnienie zawiera się w dwóch słowach:

struktura chiastyczna.
 

Jak w każdy wakacyjny wtorek, odbywamy sentymentalną podróż do Hogwartu. Wszystkie posty z serii znajdziecie pod tagiem Harry Potter, a listę planowanych publikacji we wpisie: Cykl o Harrym Potterze + FAQ .

Wracając do tematu: czym jest struktura chiastyczna?
 

Chiazm to technika literacka polegająca na symetrycznej powtarzalności fraz, zwrotów, idei, a w wersji zaawansowanej – nawet całych motywów.

Taką właśnie symetryczną, pierścieniową strukturę znajdziemy w Biblii, u Szekspira czy Homera.
I… w Harrym Potterze.

Zdziwicie się, jak wcześniej mogliście nie zauważyć, w jaki sposób został zbudowany cały cykl!

 


Harry Potter i Kamień Filozoficzny

 

Dwoje rodziców umiera, osierocając swojego jedynego syna (Lily i James Potterowie)

Miłość matki (Lily) ocala życie Harry’ego

Hagrid wynosi ocalałego Harry’ego z ruin jego domu

Harry opuszcza Dolinę Godryka

Harry i Hagrid dostają się na Private Drive na motorze

Harry widzi swoich rodziców w Zwierciadle Ain Eingarp

Harry zdobywa Kamień Filozoficzny

Dumbledore używa deluminatora

Harry odkrywa, że Snape nie służył Voldemortowi


Harry Potter i Insygnia Śmierci

 

Dwoje rodziców umiera, osierocając swojego jedynego syna (Lupin i Tonks)

Miłość matki (Narcyzy) ocala życie Harry’ego

Hagrid wynosi ocalałego Harry’ego z Zakazanego Lasu

Harry odwiedza Dolinę Godryka

Harry i Hagrid opuszczają Private Drive na motorze

Harry widzi swoich rodziców, używając Kamienia Wskrzeszenia

Harry zdobywa Kamień Wskrzeszenia

Ron używa deluminatora

Harry odkrywa, że Snape nie służył Voldemortowi

 


 


Harry Potter i Komnata Tajemnic

Harry ufa podejrzanej książce (pamiętnik Toma Riddle’a)

Harry i Draco odwiedzają Borgina i Burkesa

Harry niesłusznie podejrzewa Malfoya o udział w spisku

Harry i Ron używają eliksiru wielosokowego, żeby zamienić się w Crabbe’a i Goyle’a

Pojawia się Aragog

Ginny zakochuje się w Harrym

Voldemort pojawia się tylko jako wspomnienie


Harry Potter i Książę Półkrwi

Harry ufa podejrzanej książce (podręcznik Księcia Półkrwi)

Harry i Draco odwiedzają Borgina i Burkesa

Harry słusznie podejrzewa Malfoya o udział w spisku

Crabb i Goyle używają eliksiru wielosokowego, żeby zamienić się w dwie pierwszoroczne

Aragog umiera

Harry zakochuje się w Ginny

Voldemort pojawia się tylko we wspomnieniach



Harry Potter i Więzień Azkabanu

Pojawia się Syriusz Black

Harry, dosiadając hipogryfa, leci na pomoc Syriuszowi

Harry interesuje się Cho Chang

Ministerstwo przysyła do Hogwartu dementorów


Harry Potter i Zakon Feniksa

Syriusz Black umiera

Harry, dosiadając testrala, leci na pomoc Syriuszowi

Harry przestaje spotykać się z Cho Chang

Ministerstwo przysyła do Hogwartu Umbridge


Dlaczego Lupin musiał umrzeć? Symetria w Harrym Potterze

Robi wrażenie, prawda?

Szczególne zachwycają motywy otwierające i zamykające cykl: symboliczne przyniesienie Harry’ego w rękach Hagrida na Privet Drive i wyniesienie go „martwego” z Zakazanego Lasu; miłość matki ocalająca życie; smutne żniwa wojny, pozostawiającej po sobie osierocone dzieci (Harry’ego po pierwszej wojnie i Teda po drugiej). Wyraźnie świadczą o tym, że Rowling nie pisała z marszu, a seria ewidentnie tworzy jedną spójną całość. Jak już pisać książki, to robić to dobrze!

Zresztą bez skrupulatnego planowania i ogromnej pracy nad całą serią, nie byłoby możliwe również wprowadzenie smaczków, które zauważa się dopiero przy ponownym czytaniu.

Na koniec zostawię Was z jeszcze jednym przykładem, który osobiście uwielbiam (jak w sumie wszystko, co związane jest z Ronem i Hermioną).
Przed Wami dwa fragmenty – z pierwszej i ostatniej części. Pamiętacie diabelskie sidła i wierzbę bijącą?

przez klapę w podłodze - ron i hermiona
Mary GrandPre

Harry Potter i Kamień Filozoficzny:

– Co mówiła profesor Sprout?… Że to lubi ciemność i wilgoć…
– Więc zapal coś! – wykrztusił Harry.
– Tak… no jasne… ale tu nie ma drewna! – krzyknęła Hermiona, wykręcając sobie ręce.
– CZY TY ZWARIOWAŁAŚ? – zawył Ron. – JESTEŚ CZARODZIEJKĄ CZY NIE?

 

wierzba bijąca - symetria
Mary GrandPre

Harry Potter i Insygnia Śmierci:

Hermiona była tak zasapana, że nie mogła wydobyć z siebie głosu.
– Jak… jak się tam dostaniemy? – wydyszał Ron. – Widzę… to miejsce… żeby tak mieć… znowu Krzywołapa…
– Krzywołapa? – Hermiona trzymała się za pierś, zgięta wpół. – Jesteś czarodziejem czy nie jesteś?
 


 

  • Wiedziałam o tym od dawna, ale fajnie się czyta te przykłady 😀 Zawsze mnie to fascynowało 😀

  • May Fil

    O mój Boże, nie miałam pojęcia! Jakie to jest… hm, jasne, niesamowite, przemyślane i w ogóle, ale też trochę straszne (czy tylko mi się tak wydaje?). Szczególne faktycznie przykłady z 1. i 7. Części. Woow.
    Ah, no i bardzo mi się podoba ta seria!
    Pozdrawiam i zapraszam na Filiżankę

    • Dziękuję! 🙂 A czemu straszne?

      • May Fil

        A no bo w sensie, że okazuje się, że to wszystko było właśnie tak bardzo spójne, czego oczywiście nigdy nie zauważyłam (#spostrzegawczość) i że to takie właśnie niesamowite i niepokojące 😀 Wybacz, ale naprawdę nie potrafię tego nijak wytłumaczyć

  • O niektórych elementach wiedziałam. A o reszcie, dzięki temu tekstowi, już wiem. Wielki plus dla Rowling za spójność, bo nie ma nic gorszego jak niekonsekwencja (ponieważ zwykle ją wyłapuję ;)).

  • Nigdy wcześniej nie zauważyłam tej symetrii, ale teraz jestem pod wrażeniem, że wszystko jest symetryczne i nadal tworzy spójną całość 🙂
    Pozdrawiam
    Tutti

  • Uwielbiam ten cykl. Świetne porównanie świadczące o Twojej ogromnej wiedzy dotyczącej książek Rowling. A dwa ostatnie fragmenty – wisienka na torcie :).

  • Nie wiedziałam o tym! Jestem w szoku, że w HP nic nie dzieje się z dupy, wszystko ma jakieś znaczenie i sens. Te książki sa cudowne!

  • Jestem pod ogromnym wrażeniem! Z jaką uwagą Ty musiałaś to czytać! A ja myślałam, że wiem o Potterze wszystko 😀

    • Przede wszystkim czytałam dużo literatury przedmiotowej, wywiadów z Rowling i duużo internetów 😀 O strukturze w HP powstała nawet osobna książka, jej niestety jeszcze nie przeczytałam: „Harry Potter as Ring Composition and Ring Cycle” Johna Grangera 🙂

  • MC

    geniusz!!! Uwielbiam Harrego i mam nadzieję, że wysupłam trochę czasu na powrót do tego cyklu w wakacje bo już się stęskniłam 😉 dwa lata przerwy chyba 😉

  • Nigdy nie wyłapałam aż tylu podobieństw między kolejnymi tomami. Cieszę, się, że trafiłam na ten wpis 🙂

    • I ja też się cieszę! 🙂
      Jest tego nawet więcej i jest temu nawet poświęcona cała książka: „Harry Potter as Ring Composition and Ring Cycle” Johna Grangera 😀

  • ..

    Wow 😉
    niektóre rzeczy skojarzyłam, zwłaszcza z 1 i 7, ale raczej nie patrzyłam na zestawienie części 2 z 6 czy 3 z 5 – robi wrażenie. Zawsze twierdziłam, że Rowling jest wspaniałą pisarką, która stworzyła nowy świat, ale tak jak napisałaś, bardzo fajnie jest przeczytać ten cykl kilka razy, żeby wyciągnąć z niego jeszcze więcej głębi:).
    Świetny wpis:)